Polikistik Over Sendromu (PKOS) genetik mi? Polikistik Over Sendromunda nasıl kilo verilir?

14

Polikistik over sendromu (PKOS) doğurganlık çağındaki bayanlarda yaygın görülen bir hastalıktır. Adet düzensizliği,tüylenmede artış ve bilhassa ergenlik devrindeyken kilo artışı en değerli belirtilerinden olan Polikistik over sendromu hakkında Dyt. Sena Karahan bir köşe yazısı hazırladı.

Polikistik Over Sendromu (PKOS), genetik ve çevresel faktörlere bağlı olarak gelişen ve üreme çağındaki bayanlarda sık görülen kompleks bir endokrin bozukluk olarak tanımlanabilir. Üreme çağındaki her 15 bayandan 1’inde yani yaklaşık %7’sinde görülebiliyorken obez bayanlarda bu oran yaklaşık %28’lere yükselebiliyor.

PKOS çoğunlukla adet düzensizliği, hamile kalamama, erkek tipi kıllanma, yumurtalıklarda kist oluşumu, obezite ve bilhassa bel ve karın etrafında yağlanma ile kendini muhakkak ediyor. Hastalığın tedavisinde sonuç almak, tartı kontrolü ve hayat üslubu değişikliğinden geçiyor yani zayıflama diyeti ve idman koşul. Hekim tedavisinin yanında uygun planlanmış bir diyet, kısa vadede akne, kıllanma üzere şikayetlerde güzelleşme ve hamile kalma oranında artış sağlayabiliyor iken uzun vadede kalp damar hastalıkları, tip 2 diyabet ve kanser üzere hastalıklardan da koruyor.

POLİKİSTİK OVER SENDROMUNA DUR DEMEK İÇİN KARBONHİDRATLARI SEÇEREK TÜKETİN

PKOS’da hastalığa yaygın olarak insülin direnci de eşlik eder ve kilo vermek zorlaşabilir. Bilhassa hamur işi ve tatlılara düşkünlük, sık sık acıkma hissi, olağan porsiyonlarla doyamama ve daima atıştırma gereksinimi diyet yaparken zorlayıcı olabilir. Bu durumlarla baş edebilmek için glisemik indeksi yüksek karbonhidratlardan kaçınmanızda fayda var. Tahıllar (buğday, pirinç, makarna, bulgur), kurubaklagiller (fasulye, mercimek, nohut vb), meyve ve sebzeler, hamur işleri, şekerli içecekler hepsi karbonhidrat kümesidir fakat hepsinin glisemik indeksi birebir değildir.

GI yüksek besinler: mısır gevreği, buğday ekmeği, kızarmış/haşlanmış sıcak patates, pişmiş nişastalı sebzeler, yumuşak ve olgunlaşmış meyveler, şerbetli tatlılar, hamur işleri, meyve suları, şekerli içecekler…

BESLENME ALIŞKANLIKLARINIZI DEĞİŞTİRİN

Beslenme davranışlarımız, anne karnından başlayarak tesiri altında kaldığımız çeşitli faktörden etkilenir ve hayatımız boyunca şekillenmeye devam eder. Alışkanlıkları değiştirmek zorlayıcıdır fakat imkansız değildir, bilhassa sıhhat kelam mevzusuysa. Beslenmenizde yapacağınız ufak değişikliklerle PKOS ile başa çıkabilirisiniz, işte dikkat etmeniz gerekenler:

Tam çavdar ekmeği tercih edin, tam buğday ekmeğine nazaran glisemik indeksi daha düşüktür.

Kâfi protein almaya itina gösterin. Kırmızı et, kümes hayvanları, balık, peynir ve kurubaklagiller proteinden varlıklı besinlerdir.Çok pişirilmiş ve sıcak kurubaklagillerin glisemik indeksleri daha yüksektir,soğuk pilaki ve salata olarak tercih edin böylelikle glisemik indeksi düşürmüş olacaksınız.

–  Sebzeler yüksek lif içeriğiyle, öğünlerinizde glisemik indeksi düşürmek için kıymetli yardımcılardır. Sofranızda mümkünse bol yeşillik bulundurun. Sebzelerin birçoklarının bilhassa çiğ hallerinin glisemik indeksleri sıfıra yakındır. Patatesin çok pişmiş, kızarmış ve püre halinin glisemik indeksi yüksektir, kan şekerinde ani yükselmelere neden olur lakin haşlayıp soğuttuğunuz patatesin glisemik indeksi düşer. Bol yeşilliklerle hazırlanmış patates salatası öğünlerde alternatif olarak tüketilebilir.

Hormonel istikrarınız korunsun, bel etrafınız incelsin ve daha uzun müddet tok kalayım diyorsanız yağı kesmeyin. Bilhassa zeytinyağı tekli doymamış yağ asitleriyle kalp ve damar hastalıklarına karşı esirgeyicidir. Pişirme süreci yaparken yağı yakmaktan kaçının.

Meyveler lif ve vitamin kaynağı olarak kıymetli besin kümeleridir. Yeterli yıkadığınızdan emin olduğunuz meyveleri bilhassa kabuklarıyla tüketin. Taze sıkılmış ve şeker eksiz olsa dahi meyve suyundan uzak durun.  Meyve tüketiminizi her gün 2 porsiyon ile sonlandırın. 1 porsiyon meyve yenilebilen kısımlarının 100 gramına denk gelir.

Kuruyemişler düşük karbonhidratlı ve yağlı besinlerdir bu nedenle glisemik indeksleri epeyce düşüktür. Tokluk sürenizi uzatmaya yardımcı olur.

PKOS VE İNSÜLİN DİRENCİNE KARŞI FIZIKÎ AKTİVİTENİZİ ARTTIRIN

PKOS ve insulin direnciyle çabada gün içerisinde hareketliliğinizi arttırmak ve antrenman yapmak en az diyetiniz kadar kıymetli. İnsülin hassasiyetini arttırmak için kasları çalıştırmak, tartı antrenmanları yapmak elzem. Gün içerisinde spora ayıracak vakit bulamıyorum ya da uygun ortamım yok üzere mazeretlerle motivasyonunuzu düşürmeyin, sıhhatiniz için hayatınızda ufak değişiklikler yapmak sizin elinizde. Asansör kullanmak yerine merdivenleri tercih edebilirsiniz, gün içerisinde 30 dk.’lık kısa yürüyüşler yapabilirsiniz… Her hafta en az 150 dk yürüyüşü tamamlayacak biçimde gün içerisinde kendinize vakit ayırmayı ihmal etmeyin.

DYT. SENA KARAHAN